Hava tankları, hidroforlar ve kazanlar; işletme basınçlarında yıllarca sürekli genleşip büzüşerek metal yorgunluğuna maruz kalırlar. Bu tankların güvenliğini kanıtlamanın dünyaca kabul görmüş, fiziksel olarak en güvenilir metodu Hidrostatik Basınç Testidir. TS EN 13445 standartları uyarınca uygulanan bu test, tankı "Patlatmadan" dayanımını ölçmenin bir mühendislik harikasıdır.
Neden Hava Değil de Su Basıyoruz? (Sıkıştırılamazlık Prensibi)
Sahadaki en büyük tehlike "Buna kendi havasıyla 12 bar basalım, kaçak varsa duyarız" mantığıdır. Gazlar sıkıştırılabilir akışkanlardır (Termodinamik yasaları). Eğer 10 bar hava basılmış bir tank test sırasında yırtılırsa, içeride sıkışmış hava aniden genleşerek ortamda C4 bombası etkisi yaratır. Şarapnel parçaları fabrikayı delip geçer. Oysa su "sıkıştırılamaz" bir sıvıdır. İçerisi tamamen suyla doldurulan bir tank 15 barda yırtılsa bile, sadece yırtık noktadan bir miktar su fışkırır, tank infilak etmez, basınç anında sıfıra düşer.
1.5 Katı Basınç (P_test) Ne İfade Eder?
İş Ekipmanları Yönetmeliği, aksi bir standart belirtilmediyse test basıncının, maksimum işletme basıncının 1.5 katı olmasını emreder. 10 bar ile çalışan bir tanka test pompasıyla 15 bar su basılır. Amaç şudur: Metalin akma dayanımı (Yield Strength) sınırlarına yaklaşılır ancak aşılmaz. Eğer kaynak dikişlerinde gözle görülmeyen bir kılcal çatlak veya korozyon incelmesi varsa, bu %50'lik ekstra stres altında o çatlak suyu terletir ve manometrede basınç düşüşü (kaçak) gözlemlenir. Testten başarıyla çıkan tank, işletme basıncında son derece güvenlidir.
