Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri bir endüstriyel tesise iş kazası incelemesi veya rutin denetim için geldiklerinde, makine parkurunun fiziki güvenliğinden hemen sonra "Enerji İzolasyon Dosyasına" (EKED) odaklanırlar. Şalterin üzerine asılmış olan derme çatma bir "Tamir Var Dokunma" yazısı, hukuki bir güvenlik önlemi değil, aksine ceza sebebidir.
Denetimlerde En Sık Görülen 3 EKED İhlali
- Şifreli veya Ortak Anahtarlı Kilit Kullanımı: LOTO (Asma) kilitlerinin en büyük yasal şartı "Tek Kişi - Tek Kilit - Tek Anahtar" prensibidir. Eğer kilit şifreliyse veya anahtarın bir yedeği formende/şefte duruyorsa bu sistem yok hükmündedir. Çünkü başkası tarafından açılabilme ihtimali vardır.
- Makineye Özel İzolasyon Formu (Matrisi) Olmaması: Müfettişler her kritik makinenin üzerinde, o makinede kaç tane enerji kaynağı (elektrik, hava, su, gaz) olduğunu ve hangi kilit aparatıyla kapatılacağını adım adım gösteren "Görsel EKED Prosedürü"nü ararlar. Matrisi olmayan sistem geçersizdir.
- Taşeronların (Dış Servis) EKED Sistemine Dahil Edilmemesi: İşverenler genellikle kendi bakım ekibine kilit verir, ancak dışarıdan gelen servis elemanı kilitsiz çalışır. Müfettiş, taşeronların fabrikaya girdiğinde ziyaretçi kilidi alıp almadığını (Transfer Kilitleme tutanaklarını) mutlaka kontrol eder.
Bir bakım kazası sonrası müfettişin tutacağı "İşveren asgari enerji izolasyon şartlarını sağlamamıştır" raporu, direkt olarak TCK 85 (Taksirle Ölüme Neden Olma) maddesinden iddianame hazırlanması anlamına gelir.
