Uzun yıllar boyunca iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin global standardı olan OHSAS 18001, endüstrinin ihtiyaçlarına cevap veremez hale gelince yerini yepyeni bir mimariye sahip olan ISO 45001 standardına bıraktı. OHSAS'tan ISO'ya geçiş, sadece belgenin adının değişmesi değil; işletmenin güvenliğe bakış açısında "Reaktif" (Kaza olunca düzelt) yapıdan, "Proaktif" (Kaza potansiyelini öngör ve planla) yapıya devrimsel bir geçiştir.
Yüksek Seviyeli Yapı (High Level Structure - HLS)
ISO 45001, diğer modern kalite belgeleriyle (ISO 9001 Kalite ve ISO 14001 Çevre) aynı 10 maddelik ortak "Annex SL" yapısını kullanır. Bu sayede işletmeler farklı sistemleri ayrı ayrı klasörlerde yönetmek yerine tek bir "Entegre Yönetim Sistemi" altında birleştirebilmektedir.
Madde 5: Temsilciden Çıkarıp "Liderliğe" Taşıma
Eski sistemde (OHSAS 18001) patron veya genel müdür, sorumluluğu bir "Yönetim Temsilcisi (MR)" atayarak devredebilmekteydi. Ancak ISO 45001 bu konsepti kaldırdı. Artık sistem, doğrudan "Üst Yönetimin Liderliğini ve Hesap Verebilirliğini" şart koşmaktadır. Bursa iş güvenliği uzmanlığı departmanı sadece bir danışmandır; sistemin gerçek sahibi, performansın sorumlusu ve kültürü oluşturan yegane lider kurumun en üst düzey yöneticisi olmak zorundadır.
- Dış Kaynaklı Süreçler (Taşeron Yönetimi): Yeni standart, "Riskleri taşerona devrederek sorumluluktan kaçamazsınız" ilkesini benimser. Fabrika sınırları içine giren yüklenicilerin, temizlik firmalarının ve müteahhitlerin İSG performansı bizzat ana işveren (sistemi kuran) tarafından sıkı bir şekilde denetlenmelidir.
- Çalışan Katılımı: Kurallar masa başında uzmanlarca yazılmaz. İşi bizzat yapan mavi yakalı personelin ve çalışan temsilcilerinin, risk değerlendirme komitelerinde bulunması ve karar alma mekanizmasına katılımı ISO 45001 için bir denetim geçme (Major) şartıdır.
