EKİPNET, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın iş ekipmanlarının periyodik kontrollerini yapan kişileri ve bu kontrollere ait kayıtları elektronik ortamda izlediği sistemdir. Bir periyodik kontrol raporunu doğrulamak için raporun sistemdeki karşılığını, kontrolü yapan kişinin EKİPNET kaydını ve yetki alanını, ekipman bilgilerinin ve ölçüm değerlerinin doğruluğunu birlikte kontrol etmek gerekir. Bu kontrol, raporun denetimde ve olası bir kaza incelemesinde işvereni gerçekten koruyup korumayacağını belirler.
Periyodik kontrol raporları uzun yıllar boyunca yalnızca kağıt üzerinde düzenlendi. Bu dönemde yetkisiz kişilerce hazırlanan, test yapılmadan imzalanan veya başka bir ekipmana ait bilgilerle çoğaltılan raporlar ciddi bir sorun oluşturuyordu. EKİPNET, kontrolü yapan kişinin kimliğini ve yetkisini kayıt altına alarak bu soruna izlenebilirlik getirmeyi amaçlar. Bu rehberde EKİPNET'in ne olduğunu, kimleri kapsadığını, bir raporun nasıl sorgulanıp doğrulanacağını ve işverenin bu süreçteki sorumluluklarını ele alıyoruz.
EKİPNET Nedir ve Neden Kuruldu?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, iş ekipmanlarının periyodik kontrolünün belirli mesleki niteliklere sahip kişilerce yapılmasını şart koşar. Ancak bu kişilerin kim olduğunun ve hangi ekipman gruplarında kontrol yapabileceğinin merkezi bir kaydı olmadığında, şartın denetlenmesi zordur. EKİPNET, bu boşluğu doldurmak üzere Bakanlık tarafından hayata geçirilen elektronik altyapıdır ve Bakanlığın EKİPNET portalı (ekipnet.csgb.gov.tr) üzerinden işletilir.
Sistemin temel işlevleri şöyle özetlenebilir:
- Personel kaydı: Periyodik kontrol yapacak mühendis ve teknikerlerin mesleki bilgileri ve kontrol yapabilecekleri ekipman grupları kayıt altına alınır.
- Kontrol kayıtları: Yapılan periyodik kontrollere ait bilgilerin sistemde izlenebilir hale gelmesi sağlanır.
- Denetim desteği: İş müfettişlerinin, bir rapordaki bilgilerin gerçek ve yetkili bir kişiye ait olup olmadığını kontrol etmesi kolaylaşır.
- Şeffaflık: İşverenler, hizmet aldıkları kişi veya kuruluşun sistemdeki durumu hakkında bilgi sahibi olabilir.
EKİPNET'e ilişkin usul ve esaslar, İş Ekipmanları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler ve Bakanlık duyurularıyla şekillenir. Sistemin arayüzü, sorgulama ekranları ve kayıt adımları zaman içinde güncellenebilir. Güncel uygulama için Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik metni ile Bakanlığın EKİPNET portalındaki duyurular esas alınmalıdır. Son değişikliklerin özeti için 2026 İş Ekipmanları Yönetmeliği güncellemeleri yazımıza bakabilirsiniz.
EKİPNET Kimleri Kapsar?
EKİPNET'in kapsamını doğru anlamak, sorumlulukların karışmasını önler. Sistemle ilişkisi olan üç temel taraf vardır:
| Taraf | EKİPNET ile ilişkisi | Temel sorumluluğu |
|---|---|---|
| Periyodik kontrol yapan kişi (mühendis / tekniker) | Sisteme kayıtlı olmak, yetki alanındaki ekipmanlarda kontrol yapmak | Kontrolü standart yöntemle yapmak, doğru ve eksiksiz raporlamak |
| Muayene hizmeti veren kuruluş | Kayıtlı personelle hizmet vermek | Personelin yetki alanına uygun görevlendirilmesi, rapor kalitesinin güvencesi |
| İşveren | Kontrolün kayıtlı kişilerce yapılmasını sağlamak | Kontrolleri zamanında yaptırmak, raporu doğrulamak, uygunsuzlukları gidermek |
| Denetim makamı | Sistemdeki kayıtları denetimde kullanmak | Raporun geçerliliğini ve işverenin uyumunu değerlendirmek |
Kontrol yapan kişilerin mesleki nitelikleri ekipman türüne göre farklılaşır. Örneğin kaldırma ekipmanları ve basınçlı kaplarda makine mühendisleri, elektrik tesisatı ve topraklama ölçümlerinde elektrik mühendisleri öne çıkar; bazı ekipman gruplarında teknikerler de yetkilidir. Kayıtlı bir kişinin, kaydında yer almayan bir ekipman grubunda rapor düzenlemesi de yetki sorunu doğurur. Hangi ekipmanların hangi periyotla kontrol edilmesi gerektiğini periyodik kontrol nedir ve kontrol periyotları rehberimizde tablo halinde bulabilirsiniz.
Periyodik Kontrol Raporu Nasıl Sorgulanır ve Doğrulanır?
Bir raporu teslim aldığınızda, dosyaya kaldırmadan önce aşağıdaki adımları uygulamak iyi bir alışkanlıktır. Bu adımlar, sistemin sunduğu sorgulama imkanlarından bağımsız olarak raporun güvenilirliğini değerlendirmenizi sağlar.
- Rapordaki kontrol eden bilgilerini inceleyin: Kontrolü yapan kişinin adı soyadı, mesleği ve kayıt bilgileri raporda açıkça yer almalıdır. Yalnızca firma kaşesi bulunan, kişi bilgisi içermeyen raporlar yetersizdir.
- Doğrulama bilgisini kullanın: Raporda sisteme ait bir rapor numarası, doğrulama kodu veya karekod varsa, bunu EKİPNET portalı üzerinden ya da raporda gösterilen doğrulama yöntemiyle sorgulayın. Sorgulama sonucunda görünen bilgilerin elinizdeki raporla birebir örtüştüğünü kontrol edin.
- Kayıt ve yetki alanını teyit edin: Kontrolü yapan kişinin sistemde kayıtlı olduğunu ve raporun konusu olan ekipman grubunda kontrol yapmaya yetkili olduğunu doğrulayın. Emin olamadığınız durumlarda hizmet aldığınız kuruluştan bu bilgiyi yazılı olarak isteyin.
- Ekipman bilgilerini sahayla karşılaştırın: Rapordaki marka, model, seri numarası, kapasite ve konum bilgilerinin sahadaki ekipmanın etiketiyle aynı olduğunu kontrol edin. Seri numarası uyuşmayan rapor, denetimde o ekipmana ait sayılmayabilir.
- Ölçüm ve test sonuçlarını okuyun: Test yükü, topraklama direnci, emniyet valfi açma basıncı, fren mesafesi gibi sayısal değerlerin raporda yer aldığını ve kabul kriterleriyle karşılaştırıldığını görün.
- Sonuç kanaatini ve sonraki tarihi kaydedin: "Uygun" veya "uygun değil" kanaatini, uygunsuzlukları ve bir sonraki kontrol tarihini ekipman takip listenize işleyin.
Rapor doğrulamasını denetim geldiğinde değil, raporu teslim aldığınız hafta yapın. Bir hata veya eksiklik o aşamada fark edilirse, düzeltme kısa sürede yapılabilir. Aylar sonra fark edilen bir kayıt uyumsuzluğu ise kontrolün yeniden yapılmasını gerektirebilir.
Sorgulama sırasında sistemde beklediğiniz kaydı göremezseniz hemen olumsuz bir sonuca varmayın. Rapor numarasının yanlış girilmesi, raporun sisteme işlenme sürecinin henüz tamamlanmamış olması veya portaldaki geçici erişim sorunları da benzer sonuç verebilir. Böyle bir durumda raporu düzenleyen kişi veya kuruluştan açıklama isteyin; açıklama tatmin edici değilse ve kayıt teyit edilemiyorsa, ilgili ekipmanın kontrolünü kayıtlı ve yetkili bir kişiye yeniden yaptırmak en güvenli yoldur.
Rapor Üzerinde Kontrol Edilecek Alanlar
Aşağıdaki kontrol listesi, bir periyodik kontrol raporunu hızlıca değerlendirmek için kullanılabilir. Bursa'daki çok sayıda ekipmana sahip fabrikalarda İSG uzmanlarının bu listeyi ekipman takip tablosuna sütun olarak eklemesi, denetim hazırlığını ciddi ölçüde kolaylaştırır.
| Rapor alanı | Ne kontrol edilmeli? | Eksikse risk |
|---|---|---|
| Kontrol eden bilgileri | Ad soyad, meslek, kayıt bilgisi | Raporun yetkisiz kişiye ait sayılması |
| Ekipman kimliği | Seri no, model, kapasite, konum | Raporun ekipmanla eşleştirilememesi |
| Mevzuat ve standart | Esas alınan yönetmelik ve standart | Kontrol yönteminin sorgulanması |
| Ölçüm cihazları | Cihaz adı, seri no, kalibrasyon bilgisi | Ölçüm sonuçlarının güvenilirliğinin tartışılması |
| Test ve ölçüm sonuçları | Sayısal değerler ve kabul kriterleri | Testin yapılıp yapılmadığının kanıtlanamaması |
| Uygunsuzluklar | Açık tanım ve önerilen düzeltici faaliyet | Giderilmesi gereken eksikliklerin takip edilememesi |
| Sonuç ve tarih | Kanaat, kontrol tarihi, sonraki kontrol tarihi | Periyodun kaçırılması |
Sahte ve Geçersiz Rapor Riskleri
EKİPNET'in getirdiği izlenebilirliğe rağmen sahada hâlâ sorunlu raporlarla karşılaşılabilir. En sık görülen durumlar şunlardır:
- Kayıtlı bir kişinin adı kullanılarak, o kişinin haberi olmadan düzenlenen raporlar,
- Önceki yılın raporunun yalnızca tarihi değiştirilerek yeniden kullanılması,
- Sahaya gidilmeden, test ve ölçüm yapılmadan düzenlenen "masa başı" raporlar,
- Kontrol edenin yetki alanı dışındaki bir ekipman grubunda hazırlanan raporlar,
- Aynı ölçüm değerlerinin farklı ekipmanlarda kopyalandığı toplu raporlar.
Sahte veya gerçeğe aykırı bir rapor, işvereni yükümlülüğünü yerine getirmiş kılmaz. Denetimde bu durum periyodik kontrol hiç yaptırılmamış gibi değerlendirilebilir; yeniden değerleme oranıyla her yıl güncellenen idari para cezalarına ve gerekli hallerde iş durdurmaya konu olabilir. Bir kaza sonrasında ise raporun gerçeği yansıtmadığının ortaya çıkması, işverenin hukuki ve cezai sorumluluğunu ağırlaştırır.
Bu riskleri azaltmanın en etkili yolu, kontrol sırasında sahada bir işyeri temsilcisinin bulunması, yapılan testlerin (ör. yük testi, basınç testi) fiilen gözlemlenmesi ve raporun teslim anında doğrulanmasıdır. Özellikle kaldırma ve iletme ekipmanları muayenesi gibi yük testinin kritik olduğu kontrollerde, testin yapıldığını gösteren fotoğraf ve kayıtların raporla birlikte arşivlenmesi iyi bir uygulamadır.
Denetime Hazırlık: Rapor Arşivi Nasıl Tutulmalı?
İş müfettişi denetimlerinde periyodik kontrol raporları genellikle ilk incelenen belgeler arasındadır. Denetim sırasında raporların tek tek aranması hem zaman kaybettirir hem de eksikliklerin ortaya çıkmasına yol açar. Düzenli tutulan bir arşiv ise işverenin sistemli bir güvenlik yönetimi yürüttüğünü gösterir.
Etkili bir rapor arşivi için şu uygulamalar önerilir:
- Ekipman bazlı dosyalama: Raporları tarih sırasına göre değil, her ekipman için ayrı bir kayıt altında tutun. Böylece bir forkliftin son üç yıllık kontrol geçmişi, uygunsuzlukları ve onarımları tek bakışta görülebilir.
- Ekipman takip listesi: Tüm ekipmanları seri numarası, konum, son kontrol tarihi, sonraki kontrol tarihi, sonuç kanaati ve açık uygunsuzluk sütunlarıyla tek bir tabloda izleyin. Sonraki kontrol tarihi yaklaşan ekipmanlar için hatırlatma kurun.
- Uygunsuzluk kapatma kayıtları: Raporda belirtilen her eksiklik için yapılan onarımı, tarihini, sorumlusunu ve takip kontrolü sonucunu kaydedin. Denetimde en çok sorgulanan konu, tespit edilen uygunsuzlukların giderilip giderilmediğidir.
- Doğrulama kaydı: Raporun teslim alındığı tarihte yapılan doğrulamayı (sorgulama sonucu, kontrol eden kişinin kayıt teyidi) rapora not olarak ekleyin.
- Elektronik ve fiziksel yedek: Raporların taranmış veya elektronik kopyalarını erişim yetkisi tanımlanmış bir ortamda saklayın, fiziksel kopyaların kaybolma ihtimaline karşı yedekleyin.
- Operatör belgeleriyle ilişkilendirme: Ekipmanı kullanan operatörlerin eğitim ve mesleki yeterlilik belgelerini ekipman kayıtlarıyla ilişkilendirin; denetimde bu iki bilgi çoğu zaman birlikte sorulur.
Birden fazla lokasyonda üretim yapan işletmelerde, her lokasyonun kendi takip listesini tutması ve bu listelerin merkezi olarak İSG birimi tarafından periyodik aralıklarla gözden geçirilmesi, periyot kaçırma riskini önemli ölçüde azaltır. Kiralık ekipmanlar için ise kiralama sözleşmesinde periyodik kontrol raporunun teslim şartının yer alması ve ekipman sahaya girmeden önce raporun doğrulanması gerekir.
İşverenin EKİPNET Sürecindeki Sorumluluğu
6331 sayılı Kanun çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması işverenin yükümlülüğüdür ve bu yükümlülük hizmet satın alınarak devredilemez. EKİPNET sürecinde işverenin rolü şu başlıklarda özetlenebilir:
- Doğru hizmet sağlayıcıyı seçmek: Kontrolleri kayıtlı ve yetkin kişilerle yürüten bir hizmet sağlayıcı ile çalışmak.
- Envanteri eksiksiz vermek: Kiralık ve taşeron ekipmanları da dahil olmak üzere tüm iş ekipmanlarının kontrol planına alınmasını sağlamak.
- Raporları doğrulamak ve arşivlemek: Her raporu teslim anında kontrol etmek, ekipman bazında düzenli arşiv tutmak.
- Uygunsuzlukları gidermek: Raporda belirtilen eksiklikleri gidermek, kritik uygunsuzlukta ekipmanı kullanım dışı bırakmak ve takip kontrolünü yaptırmak.
- Operatör yetkinliğini sağlamak: Ekipmanın güvenli kullanımı için çalışanların gerekli İSG eğitimlerini ve mesleki belgelerini almasını sağlamak.
Periyodik kontrol teklifleri değerlendirilirken de personelin EKİPNET kaydını sormak, fiyat karşılaştırmasının ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Teklif karşılaştırmasında dikkat edilecek diğer noktalar için periyodik kontrol fiyatları neye göre belirlenir yazımıza göz atabilirsiniz.
PRD TEST Olarak Nasıl Destek Veriyoruz?
PRD TEST olarak periyodik kontrolleri EKİPNET kayıtlı, kontrol ettikleri ekipman grubunda yetkili mühendis ve teknikerlerle yürütüyoruz. Raporlarımızda kontrolü yapan kişinin bilgilerini, kullanılan kalibrasyonlu cihazları, test ve ölçüm değerlerini ve uygunsuzluklara yönelik önerileri açıkça yer alacak şekilde sunuyoruz. Bursa ve çevresindeki işletmelerin raporlarını denetime hazır biçimde arşivleyebilmesi için ekipman bazlı takip listesi oluşturulmasına da destek veriyoruz.
Mevcut raporlarınızın değerlendirilmesi veya yeni dönem kontrol planınız için periyodik kontrol hizmetlerimizi inceleyebilir, teknik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.


